Wordt de zorg weer aantrekkelijk of nog meer flexi?

19 juni 2026

De discussie over flexi-jobs in de zorgsector komt opnieuw volop op tafel. Overheid en werkgevers stellen flexi-arbeid voor als een logische oplossing voor de personeelstekorten. Op het eerste gezicht klinkt dat misschien praktisch: meer flexibiliteit, meer mensen aan het werk, meer handen aan het bed.

Maar wie die redenering van dichterbij bekijkt, ziet vooral een poging om structurele problemen in de zorg te verbergen. Flexi-jobs lossen het probleem niet op. Ze dreigen het net groter te maken.

Flexi-jobs zijn geen antwoord op lage lonen

Dat steeds meer mensen een flexi-job nodig hebben om maandelijks enkele honderden euro’s extra te verdienen, zegt veel. Het bewijst vooral dat gewone lonen voor veel werknemers niet meer volstaan om de stijgende levensduurte op te vangen.

Dat is geen individueel probleem van werknemers. Dat is het gevolg van jarenlange loonmatiging en een beleid dat onvoldoende investeert in sterke, volwaardige jobs.

Als mensen naast hun hoofdjob nog moeten bijwerken om rond te komen, dan moeten we niet juichen over de populariteit van flexi-jobs. Dan moeten we ons afvragen waarom een normale job niet langer genoeg zekerheid biedt.

De zorg is geen gewone sector

Sommigen beweren dat flexi-jobs intussen ingeburgerd zijn en daarom ook naar andere sectoren kunnen worden uitgebreid. Maar populariteit is geen ernstig beleidsargument.

De zorg is bovendien geen gewone sector. Het gaat om een essentiële maatschappelijke opdracht, grotendeels gefinancierd met collectieve middelen en sociale zekerheid. Zorg draait om mensen, continuïteit, vertrouwen en kwaliteit. Dat vraagt stabiele teams, goede arbeidsvoorwaarden en voldoende personeel dat duurzaam aan de slag kan blijven.

Flexibiliteit mag nooit een excuus worden om echte investeringen in de zorg uit te stellen.

Personeelstekorten los je niet op met schijnoplossingen

Werkgevers stellen dat flexi-jobs kunnen helpen om personeelstekorten op te vangen. Volgens hen zouden zorgverleners of gepensioneerden dankzij de flexibiliteit van het systeem sneller bereid zijn om extra uren te presteren of opnieuw aan de slag te gaan.

Maar dat beeld klopt niet met de realiteit op de werkvloer.

Veel zorgpersoneel kiest er net bewust voor om een flexi-job buiten de zorgsector te doen. Niet omdat ze de zorg niet belangrijk vinden, maar omdat het werk in de zorg vaak te zwaar is. De werkdruk ligt hoog, uurroosters zijn moeilijk combineerbaar met het privéleven en de arbeidsomstandigheden zijn voor velen onvoldoende aantrekkelijk.

Flexi-jobs in de zorg dreigen dat probleem te bestendigen. Ze geven de indruk dat er een oplossing is, terwijl de echte oorzaken onaangeroerd blijven: te lage lonen, onhaalbare uurroosters, te weinig personeel en te zware arbeidsomstandigheden.

Wie werkt, moet niet opnieuw “geactiveerd” worden

Een ander argument dat vaak opduikt, is dat flexi-jobs een activerend effect zouden hebben. Maar wie minstens vier vijfde werkt, is al actief op de arbeidsmarkt.

Het is vreemd om mensen die al bijna voltijds werken nog extra te willen “activeren”. Het probleem is niet dat werknemers onvoldoende actief zijn. Het probleem is dat hun hoofdjob vaak onvoldoende loont of onvoldoende werkbaar is.

Ook bij gepensioneerden moeten we ons vragen stellen. Als mensen aangeven dat een loopbaan in de zorg fysiek en mentaal te zwaar is om vol te houden tot 67 jaar, waarom zouden we hen dan na hun pensioen via een achterdeur opnieuw inschakelen in dezelfde zware sector?

Dat is geen duurzame oplossing. Dat is het doorschuiven van een probleem.

Zorg vraagt stabiele teams

Flexi-jobs raken niet alleen aan de arbeidsvoorwaarden. Ze kunnen ook een impact hebben op de kwaliteit en continuïteit van de zorg.

In de zorg is samenwerking cruciaal. Collega’s moeten elkaar kennen, informatie correct doorgeven en als team kunnen functioneren. De ervaring met overmatig gebruik van tijdelijke profielen en uitzendkrachten leert dat communicatie moeilijker wordt wanneer teams voortdurend wisselen.

Dat verhoogt het risico op fouten en maakt het werk voor vaste medewerkers vaak nog zwaarder.

Zorg is mensenwerk. Patiënten, bewoners en cliënten hebben nood aan vertrouwde gezichten en continuïteit. Een systeem dat inzet op steeds meer tijdelijke en flexibele krachten staat haaks op die nood.

Niet elke functie is hetzelfde

Werkgevers spreken soms over discriminatie wanneer flexi-jobs niet voor alle functies binnen zorginstellingen mogelijk zouden zijn. Maar niet elk onderscheid is onrechtvaardig.

Verschillende functies hebben verschillende verantwoordelijkheden, wettelijke kaders en vereisten. Een verpleegkundige via een flexi-job inzetten is niet hetzelfde als iemand inschakelen voor een ondersteunende taak, zoals bijvoorbeeld keukenwerk in een woonzorgcentrum.

Dat betekent niet dat ondersteunende functies minder waardevol zijn. Integendeel: elke job verdient respect. Maar net daarom verdient elke job ook een volwaardige arbeidsovereenkomst met correcte loon- en arbeidsvoorwaarden.

Flexi-arbeid mag geen opstap worden naar tweederangscontracten in de zorg.

Flexi-jobs zetten druk op vaste jobs

Zolang we de echte oorzaken van de uitstroom en personeelstekorten niet aanpakken, blijven flexi-jobs een schijnoplossing.

Er is bovendien een risico voor de bredere arbeidsmarkt. Als een vier vijfde job combineren met een flexi-job financieel interessanter wordt dan voltijds werken, dan ondermijnt dat op termijn stabiele, voltijdse tewerkstelling.

Dat is nadelig voor werknemers, voor werkgevers die nood hebben aan vaste teams én voor onze sociale zekerheid. Flexi-jobs dragen minder bij aan de sociale zekerheid, terwijl die sociale zekerheid net de basis vormt van onze zorg, pensioenen en bescherming bij ziekte of werkloosheid.

De ervaring uit andere sectoren is duidelijk

In sectoren zoals de kleinhandel zien we al langer welke gevolgen een verregaande flexibilisering kan hebben. Flexi-jobs zetten druk op de loon- en arbeidsvoorwaarden van andere werknemers. Ze maken arbeid goedkoper en flexibeler, maar niet noodzakelijk beter of duurzamer.

Wanneer werkgevers steeds meer op zoek gaan naar goedkope en flexibele arbeidskrachten, komt het statuut van gewone werknemers onder druk te staan. Dat risico mogen we in de zorg niet onderschatten.

Zorgpersoneel verdient geen verdere flexibilisering. Zorgpersoneel verdient respect, zekerheid en betere arbeidsvoorwaarden.

Maak de zorg opnieuw aantrekkelijk

De echte vraag is niet of we de zorg nog flexibeler moeten maken. De echte vraag is hoe we de zorg opnieuw aantrekkelijk maken.

Dat kan alleen door te investeren in:

• betere lonen;
• haalbare uurroosters;
• voldoende vaste personeelsbezetting;
• werkbare arbeidsomstandigheden;
• meer respect voor zorgberoepen;
• stabiele teams;
• duurzame loopbanen.

Wie personeelstekorten ernstig wil aanpakken, moet zorgen dat mensen in de zorg willen blijven werken. Niet dat ze uitgeput vertrekken en later via een flexi-job tijdelijk terugkeren.

Conclusie

Flexi-jobs in de zorg klinken misschien als een snelle oplossing, maar ze pakken de kern van het probleem niet aan. Integendeel: ze dreigen de druk op vaste jobs, arbeidsvoorwaarden en zorgkwaliteit nog te vergroten.

De zorg heeft geen nood aan meer flexi. De zorg heeft nood aan meer waardering, betere voorwaarden en structurele investeringen.

Als we willen dat de zorg opnieuw aantrekkelijk wordt, moeten we kiezen voor echte jobs, sterke teams en respect voor wie elke dag voor anderen zorgt.